Tunus Yerel Seçimleri Değişimi Getirebilecek mi?

0

Tunus’ta 2011 yılında Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali’nin ülke genelinde başlayan gösteriler sonucu görevini bırakmasının ardından yapılması planlanan fakat ülkedeki gergin siyasi ortam, istikrarsızlık, terör-güvenlik sorunları nedeniyle dört defa ertelenen yerel seçimler geçtiğimiz Pazar (6 Mayıs 2018) günü yapıldı. Son anketlerde önde olan ülkenin laik-seküler kesimini temsil eden ve eski rejimde yönetimde yer alan elitlerin partisi Nida Tunus’u geride bırakan en-Nahda seçimlerde birinci parti oldu. Ülkenin iç ve güney bölgelerinde başta olmak üzere başarılı bir seçimi geride bırakan Nahda, başkent Tunus’ta da oyların yüzde 33,8’ini alarak birinci oldu. Nahda’nın başkent Tunus adayı Suad Abdürrahim belediye meclisinde yeterli oyu alırsa başkenti yönetecek ilk kadın belediye başkanı olacak. Yerel seçim ve sonuçları ülke için yeni bir dönemin başlamasına vesile olması bakımından önemli. Fakat yolsuzluk ve işsizlik gibi kronik sorunların çözülememesi, ülkenin seçim yorgunu olması gelecek cumhurbaşkanlığı ve genel seçimler için iyi sinyaller vermiyor. Son yapılan kamuoyu araştırmaları ve yerel seçimlere katılım oranının düşük olması bunun en önemli göstergesi.

Yeni Seçim Yasası ile İlk Yerel Seçim

Tunus yerel seçimlerimde toplam 350 yerel yönetim için yarış yapıldı. Bu belediyelerin 75’i eski, 185’i genişletilmiş ve 86’sı yeni oluşturulan yerel yönetimlerden oluşuyor. Nahda, 350 belediyenin hepsinde liste sunup yarışa girdi. Bu durum ise Nahda’nın ülkedeki en örgütlü siyasi hareketi olduğunu kanıtlıyor. Nahda’yı, 345 belediye ile Nida Tunus, 119 belediye ile Halkçı Cephe, 69 belediye ile Demokratik Hareket ve 67 belediyede ise Tunus Projesi’nin adayları onay alıp seçimlere katıldılar.

Tunus’ta 2014 yılında kabul edilen yeni anayasa ve yerel yönetimler kanunu Bin Ali dönemine mahsus yerel yönetimlerdeki dengesiz gelir dağılımını sonlandıran bir sürecin başlamasını, ülkenin güney ve iç kesimlerindeki bölgelerin hükümet bütçesinden daha fazla gelir almasının önünü açıyor. Bin Ali döneminde hükümet bütçesinden ülkenin iç ve güney kısımları yüzde 18 pay alırken kıyı bölgeleri yüzde 82 gibi bir pay alıyordu. Bu dengesiz dağıtımda eski rejimin kendine yakın belediye ve siyasi çevreleri kayırma politikasının büyük rolü vardı. Belediyelere ayrılan bütçelerin dengesiz dağıtımı ile ülke genelindeki altyapı sorunlarının büyük bölümünün çözülmesi bekleniyor. Fakat son anketler de halkın belediyelere olan güven sorununu ortaya koyuyor.

Nahda İçin Seçim Sonuçları Ne Anlama Geliyor?

Nahda resmi olmayan yerel seçim sonuçlarına göre ülke genelinde yarıştığı belediye bölgelerinde yüzde 46,49 oy alarak seçimi birinci sırada tamamladı. 350 belediyenin 106’sında seçimi kazandı. Kamuoyu araştırmalarında halkın siyasi partilere, siyasetçilere, yerel yönetimlere güvenin azaldığı bir ortamda Nahda’nın seçimlerde birinci parti olması ve 350 belediyenin 106’sında ipi göğüslemesi başta Raşid el-Gannuşi ve Nahda’nın sırtına önemli bir sorumluluk yüklüyor. Fakat el-Gannuşi ve partisi Yasemin Devrimi’nin ilk günlerinden bu yana izlediği uzlaşmacı ve birleştirici siyaseti, bu sorumluluğu kaldırmada sıkıntı yaşamayacağını toplumun neredeyse tüm kesimlerine vaat ediyor. Raşid el-Gannuşi’nin bir siyasetçi olmasının çok ötesinde bir düşünür olması ve izlediği akıl siyaseti-stratejisi de Nahda’nın en önemli avantajı. 2013 yılında kitlesel gösterilerin hemen sonrasında Nahda’nın hükümetten çekilmesi, 2014 anayasa yapım sürecinde gerginliklere prim vermemesi ve ardından yapılan Cumhurbaşkanlığı ve genel seçimlerinde Nahda’nın ve el-Gannuşi’nin geri planda durma siyaseti, yerel seçimlerde galibiyeti getiren önemli hamleler olarak karşımızda duruyor. Nahda yerel yönetimlerde halkın ihtiyaçlarına cevap vermekte geç kalmazsa, yolsuzluk, rüşvet ve işsizlik gibi kronik sorunlara çözüm üretebilirse el-Gannuşi lideri olduğu siyasi hareketi önümüzdeki seçimlerde daha ileri pozisyonlara taşıyabilir.

Raşid el-Gannuşi’nin “Siyasal İslamdan Müslüman Demokrasiye” dönüşüm sürecini başlatmasının seçim sonuçlarına olan etkisini ölçmek şu an için zor olsa da, başkent Tunus’ta kadın aday ile seçimlere katılması ve birinci parti olması bu dönüşümün meyvesi olarak kabul edilebilir. Hemen yeri gelmişken basında yanlış bilinen bir durumu düzeltmek gerekir. Tunus yerel seçim kanununa göre bir parti ve adayın birinci olması belediye başkanı seçilmeye yetmiyor. Belediye başkanını, seçimlerde oluşan belediye meclisi seçiyor. Nahda’nın kadın adayı Suad Abdürrahim başkent Tunus’u yönetmek için belediye meclisinde yeterli oyu alması gerekiyor.

Popularitesi Azalan Nida Tunus ve Cumhurbaşkanı es-Sebsi

Ekim-Kasım 2017 tarihinde yapılan kamuoyu araştırması Tunus’un laik-seküler kesimini domine eden ve eski rejimin kalıntılarını bünyesinde barındıran Nida Tunus’un ve Cumhurbaşkanı es-Sebsi’nin popularitesini ve halk nezdindeki güvenini büyük ölçüde kaybettiği anlaşılıyor. Bu sonuçlardaki en büyük etken Nida Tunus ve es-Sebsi’nin 2014 yılından bu yana yolsuzluk, rüşvet, işsizlik, terör ve güvenlik sorununa kalıcı bir çözüm üretememesi var. Ayrıca parti içindeki es-Sebsi ve liberal sol kesimin temsilcisi olarak görülen Muhsin Merzuk arasındaki çekişme sonrasında Nida Tunus’un bölünmesi, Tunusluların güveninin azalmasındaki önemli etkenlerden. Yerel seçimlerde ülke genelinde bağımsız adayların da gerisinde kalan Nida Tunus ve lideri Cumhurbaşkanı es-Sebsi’yi önümüzdeki günlerde zorlayacak gibi duruyor.

Share.

Yazar Hakkında

Osman Kağan Yücel 1988 yılında İstanbul, Şişli’de doğdu. İlköğretim ve lise eğitiminin ardından 2015 yılında Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden mezun oldu. 2016-2017 yılında başladığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Anabilim dalında başladığı tezli yüksek lisans eğitimine devam etmektedir. İyi seviyede İngilizce, orta seviyede Arapça bilmektedir. İlgi alanları, Ortadoğu’da ve Kuzey Afrika’da İslami Hareketler, Ortadoğu ve Afrika’da Su Politikaları ve Sınır Aşan Sular, Nil Havzası, Afrika’da Din ve Milliyetçilik’tir.

Yorum Yap